روز جهانی ناشنوایان، که هر ساله در آخرین یکشنبه سپتامبر برگزار می‌شود، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه عرصهٔ تقابل دو پارادایم متفاوت در فهم ناشنوایی است

جهان مدرن، جهانی است که برای «شنوایان» طراحی شده؛ زنگ در، آژیر خطر، موسیقی پس‌زمینه و مهم‌تر از همه، گفتار، ستون‌های این جهان را تشکیل می‌دهند. اما برای میلیون‌ها انسان در سراسر زمین، این جهان ناآشنا و گاه خصمانه است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت (۲۰۲۱)، بیش از ۴۳۰ میلیون نفر در جهان به کم‌شنوایی ناتوان‌کننده مبتلا هستند و این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۷۰۰ میلیون خواهد رسید. کم‌شنوایی درمان‌نشده، سومین عامل «بار ناتوانی» در جهان است و سالانه هزینه زیادی به اقتصاد جهان تحمیل می‌کند. اما فراتر از آمار آنچه اهمیت دارد، تجربه زیسته انسان در مواجهه با این پدیده است.

زبان اشاره (Sign Language) یک زبان طبیعی دیداری-حرکتی است که در آن، معنا از طریق حرکات دست‌ها، حالات چهره، و وضعیت بدن منتقل می‌شود. این زبان‌ها در هر کجا که اجتماعات ناشنوایان شکل گرفته‌اند، به‌طور خودجوش پدید آمده‌اند. امروزه صدها زبان اشاره گوناگون در سراسر جهان وجود دارد و هر یک، فرهنگ و هویت جامعه ناشنوایان خود را بازتاب می‌دهد. این مقاله می‌کوشد پرده از این جهان خاموش اما پرشور بردارد: از تاریخ و ساختار زبان‌شناختی گرفته تا علوم اعصاب، از فرهنگ و هنر ناشنوایان تا چالش‌های آموزش، از وضعیت حقوقی و مترجمان اشاره تا تجربه زیسته خانواده‌ها و افق‌های فناورانه نوین.