افراد دارای معلولیت ذهنی شدید و عمیق، به‌ویژه آن‌ها که با چندمعلولیتی (PIMD) دست‌وپنجه نرم می‌کنند، گروه هدف پیچیده‌ای برای برنامه‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) هستند. راهنمای ماتریس CBR سازمان جهانی بهداشت (WHO, 2010) بر دسترسی این گروه به خدمات سلامت، آموزش، معیشت و حمایت اجتماعی تأکید دارد، اما در عمل، تسهیلگران با تابلویی بالینی روبه‌رو می‌شوند که در آن محدودیت‌های شدید ذهنی با اختلالات حرکتی، حسی و پزشکی درهم‌تنیده است. برخلاف تصور رایج، تسهیلگری برای این گروه صرفاً به «صبر» و «عشق» خلاصه نمی‌شود، بلکه نیازمند مهارت‌های فنی دقیق، مشاهده نظام‌مند، و مداخلات مبتنی بر شواهد است. این مقاله می‌کوشد راهبردهایی عملی و علمی در حوزه‌های توانبخشی فیزیکی، پیشگیری از عوارض ثانویه، ارتباط، تعامل و تحلیل رفتار ارائه دهد.