معرفی و آموزش مولفه اجتماعی در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه
در این دوره آموزشی با زیر مولفه های پنج گانه مولفه اجتماعی در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه آشنا خواهید شد
مدرس این مبحث سرکار فرانک ایمانی ، از کارشناسان باسابقه سازمان بهزیستی کشور در حوزه توانبخشی هستند.
دوازده فایل تصویری در این پست قرار داده شده است،که با تماشای آنها می توانید با مبحث مورد نظر آشنایی بیشتری پیدا کنید…
این محتوا به در قسمت دوره های آموزشی مربوط به توانخبشی مبتنی بر جامعه نیز درا تعریف شده است، که می توانید از آنجا به آن دسترسی پیدا کنید.
نوشته های مشابه
نقش تسهیلگر در دادخواهی و تغییر سیاستهای محلی
دادخواهی (Advocacy) در زمینه CBR، به معنای «تلاش سازمانیافته برای تأثیرگذاری بر تصمیمگیران به منظور تغییر سیاستها، قوانین، رویهها، یا تخصیص منابع به نفع افراد دارای معلولیت» تعریف میشود. راهنمای CBR سازمان جهانی بهداشت (۲۰۱۰) تصریح میکند که دادخواهی و ارتباط، نخستین عنصر از مؤلفه «توانمندسازی» در ماتریس CBR است و هدف آن، «کمک به افراد دارای معلولیت برای سخن گفتن از جانب خود و تأثیرگذاری بر تصمیمگیریهای عمومی» میباشد.
تسهیلگری در عصر هوش مصنوعی: نقشهای تازه، مهارتهای نوظهور
این پرسش، موضوع اصلی نوشتار پیش روست. بحث درباره هوش مصنوعی در توانبخشی مبتنی بر جامعه، برخلاف تصور رایج، تنها به فناوریهای جدید و ابزارهای دیجیتال محدود نمیشود؛ بلکه در هسته خود، ما را وامیدارد تا بار دیگر، و این بار از زاویهای کاملاً نو، به ماهیت «تسهیلگری» بیندیشیم. چه چیزی در رابطه میان تسهیلگر و مددجو وجود دارد که ماشین، دستکم در افق دید امروز، قادر به بازتولید آن نیست؟ و چه مهارتهایی باید در تسهیلگران پرورش یابد تا نه تنها در رقابت با هوش مصنوعی شکست نخورند، بلکه آن را به ابزاری در خدمت انسانتر شدنِ کار خویش بدل سازند؟
آموزش همتا برای تسهیلگران تازهکار: وقتی همکاران، بهترین معلم یکدیگر میشوند
در نگاه اول، شاید آموزش همتا صرفاً یک راهحل اقتصادی برای کمبود مربی و ناظر متخصص به نظر برسد. اما واقعیت عمیقتر از این است. دانشی که یک تسهیلگر در میدان به آن نیاز دارد، دو لایه متفاوت دارد. لایه اول، دانش رسمی و قابل تدوین است: آناتومی پایه، مراحل رشد کودک، اصول فیزیوتراپی ساده، شیوه تکمیل فرمها. این لایه را میشود در کلاسهای آموزشی یاد گرفت. اما لایه دوم، دانشی است که مایکل پولانی (Michael Polanyi) فیلسوف مجارستانی، سالها پیش آن را «دانش ضمنی» نامید؛ دانشی که قابل نوشتن در کتاب نیست و فقط از طریق تجربه مستقیم و مشارکت در عمل آموخته میشود. این که چطور میشود به مادری که باور دارد فلج فرزندش چشمزخم است، ضرورت تمرینهای روزانه را توضیح داد، یا چطور با کدخدایی که برنامه را توطئه خارجی میداند، گفتوگو کرد، هیچکدام در دورههای آموزشی رسمی گنجانده نمیشود. این دانش را فقط کسی میتواند منتقل کند که بارها در چنین موقعیتهایی قرار گرفته باشد.
شبکههای اجتماعی مجازی، شریان حیات در توانبخشی مبتنی بر جامعه روستایی
برای درک تأثیر شبکههای اجتماعی مجازی بر CBR روستایی، نخست باید مفهوم «سرمایه اجتماعی» (Social Capital) را بشناسیم. پیر بوردیو، جامعهشناس فرانسوی، سرمایه اجتماعی را «مجموعه منابع بالفعل یا بالقوهای که با داشتن شبکهای پایدار از روابط کمابیش نهادینهشده از آشنایی و شناخت متقابل مرتبط است» تعریف میکند. به بیان سادهتر، سرمایه اجتماعی یعنی «چه کسی را میشناسی» و «از طریق این شناخت، به چه منابعی دسترسی داری».
از گردآوری داده تا تصمیمگیری: راهنمای جامع مدیریت دادهها در برنامههای توانبخشی مبتنی بر جامعه
این نوشتار، راهنمایی جامع و در عین حال موجز برای تسهیلگران و برنامهریزان CBR است که میخواهند بیاموزند چه دادههایی را، با چه روشهایی، و با چه ابزارهایی گردآوری، ثبت و تحلیل کنند تا نقشه راه توانبخشی و توسعه را بر اساس شواهد، و نه حدس و گمان، تدوین نمایند
مؤلفه توانمندسازی در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه: از آگاهی به کنشگری
واژه «توانمندسازی» در زبانهای مختلف معانی متفاوتی دارد و به سادگی قابل ترجمه نیست. توصیفهای سادهای که برای آن ارائه شده عبارتند از: «حرفی برای گفتن داشتن و شنیده شدن»، «قدرت شخصی»، «تصمیمگیری برای خود»، «کنترل داشتن یا کسب کنترل بیشتر»، «آزاد بودن»، «استقلال»، «توانایی مبارزه برای حقوق خود»، و «به عنوان شهروندان و انسانهای برابر با حق مشارکت شناخته و محترم شمرده شدن» . این توصیفها یک هسته مشترک دارند: توانمندسازی یعنی گذار از «ابژه» به «سوژه»، از «دریافتکننده منفعل» به «کنشگر فعال»، و از «حاشیه» به «مرکز».
مؤلفه اجتماعی در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه، از طرد تا مشارکت کامل
نقش CBR همکاری با همه ذینفعان برای تضمین مشارکت کامل افراد دارای معلولیت در زندگی اجتماعی خانواده و جامعه است. برنامههای CBR میتوانند حمایت و کمک لازم را برای افراد دارای معلولیت فراهم کنند تا به فرصتهای اجتماعی دسترسی یابند و میتوانند انگ و تبعیض را برای ایجاد تغییر اجتماعی مثبت به چالش بکشند»
مؤلفه آموزش در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه
مؤلفه آموزش در ماتریس CBR به شش زیرمؤلفه تقسیم میشود: رشد و تکامل اولیه کودکی، آموزش پیشدبستانی، آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه و عالی، آموزش غیررسمی و سوادآموزی، و یادگیری مادامالعمر. این تقسیمبندی نه بر اساس سلیقه، بلکه بر مبنای مراحل تحولی انسان و نیازهای متفاوت او در هر مرحله طراحی شده است. آنچه در ادامه میآید، کالبدشکافی علمی و کاربردی هر یک از این زیرمؤلفههاست.
مؤلفه سلامت در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه، از پیشگیری تا سلامت فراگیر
راهنماهای CBR مؤلفه سلامت را به پنج عنصر اصلی تقسیم میکند: ارتقای سلامت، پیشگیری، مراقبت پزشکی، توانبخشی، و وسایل کمکی . در ادامه، هر یک از این عناصر را با رویکردی علمی و با ذکر مثالهای جهانی بررسی میکنیم.
سبد منابع در برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه
«سبد منابع» را میتوان چنین تعریف کرد: مجموعهای متنوع و بههمپیوسته از داراییهای ملموس و ناملموس که یک برنامه CBR برای دستیابی به اهداف خود در ماتریس پنجگانه به آنها متکی است. ویژگی کلیدی این سبد، «تنوع» است. همانطور که یک سبد سرمایهگذاری مالی که فقط شامل یک نوع سهام باشد بسیار پرخطر است، سبد منابع CBR نیز اگر فقط به بودجه دولتی یا کمک یک خیّر خاص متکی باشد، با نخستین تلنگر از هم میپاشد.
توسعه پایدار در جوامع محلی؛ نقش تسهیلگر توانبخشی مبتنی بر جامعه
توسعه پایدار، در سادهترین بیان خود یعنی رشد و پیشرفتی که پاسخگوی نیازهای امروز باشد بیآنکه توان نسلهای بعد را به خطر بیندازد
توسعه فراگیر در برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه
در ویرایش سال ۲۰۱۰ راهنماهای CBR، به صراحت گفته میشود که هدف غایی این راهبرد، «توسعه فراگیر» است؛ توسعهای که در آن افراد دارای معلولیت نه به عنوان دریافتکنندگان منفعل خدمت، بلکه به عنوان شهروندانی فعال و صاحبحق در همه عرصههای زندگی اجتماعی حضور دارند.