معرفی مؤلفه معاش در ماتریس توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)

در ادبیات توسعه اجتماعی، تسهیلگری (Facilitation) به معنای فراهم‌آوردن شرایطی است که در آن افراد و جوامع بتوانند با تکیه بر منابع و توانایی‌های خود، مسائلشان را حل کنند. تسهیلگرِ CBR نیز دقیقاً چنین رسالتی دارد: او نمی‌آید که «به جای» افراد دارای معلولیت یا خانواده‌هایشان تصمیم بگیرد و اقدام کند، بلکه می‌آید تا مسیر را برای آن‌ها هموار سازد، اطلاعات درست را در اختیارشان بگذارد، مهارت‌های ضروری را به آن‌ها بیاموزد و در نهایت، کنار بایستد تا خودشان راه بروند. سازمان جهانی بهداشت در راهنماهای CBR خود تأکید می‌کند که برنامه‌های مبتنی بر جامعه باید بر «توانمندسازی از طریق تسهیل مشارکت و شمول» استوار باشند. این یعنی تسهیلگر نه یک کارمند جزء، بلکه عامل اصلی دمیدن روح توانمندسازی در کالبد برنامه است. او کسی است که باعث می‌شود خانواده‌ای که فرزند دچار فلج مغزی دارد، به جای انتظار منفعلانه برای دریافت خدمت از مرکز استان، خودش یاد بگیرد که چگونه با یک سری تمرین‌های ساده روزانه، دامنه حرکتی کودک را حفظ کند، چگونه از سیستم حمایتی برای دریافت مستمری و وسایل کمکی اقدام نماید، و چگونه در برابر نگاه‌های ترحم‌آمیز همسایگان، عزت نفسش را نگه دارد.